احتمالًا همه از مستقلّات عقلىاند . و روح اين مجموعه ، اسلام است ؛ يعنى : تسليم در برابر خداوند . و البتّه ماهيّت مذكور ، تحت اراده و تشريع الهى ؛ و به اضافه و كسر شدن اصول و فروعى بر حسب تغيير زمان و مكان ، و تكامل انسان‌ها به شكل‌هاى مختلف درآمده و به وسيلهء انبياى صاحبان شرايع ، بر جوامع بشرى عرضه مىشد . و مقدار متيقّن از شرايع ، پنج شريعت زير است : 1 . شريعت حضرت نوح عليه السلام . 2 . شريعت حضرت ابراهيم عليه السلام . 3 . شريعت حضرت موسى عليه السلام . 4 . شريعت حضرت عيسى عليه السلام . 5 . شريعت حضرت محمّد عليه السلام . شاهد مطلب ، آيات زير است : 1 . « إنَّ الدّينَ عِنْدَ اللَّهِ اْلإِسْلامُ » ؛ « 1 » بى ترديد ، ماهيّت دين در نزد خداوند ، همان اسلام است . 2 . « شَرَعَ لَكُمْ مِنَ الدّينِ ما وَصّى بِهِ نُوحاً وَ الَّذى أوْحَيْنا إلَيْكَ وَ ما وَصَّيْنا بِهِ إبْراهيمَ وَ مُوسى وَ عيسى أنْ أقيمُوا الدّينَ وَ لا تَتَفَرَّقُوا فيهِ » ؛ « 2 » خداوند براى شما - اى امّت محمّد ! - همان دين را تشريع فرمود كه به نوحِ پيامبر توصيه كرده بود . و بر تو اى محمّد ، وحى نمود . و اين دين ، همان است كه به ابراهيم و موسى و عيسى توصيه شده بود . و بر شما است [ كه ] اين دين را برپا داريد و از هم پاشيده نشويد . 3 . « لِكُلِّ جَعَلْنا مِنْكُمْ شِرْعَةً وَ مِنْهاجاً » ؛ « 3 » ما بر هر قومى ، شريعت و طريقه‌اى مقرّر داشتيم . پس بر اسكلت ثابت و موجود در ضمن همهء شرايع ، اطلاق دين ؛ و بر شكل‌هاى مختلف كه به تناسب زمان و مكان به ارادهء الهى تنظيم و ابلاغ مىگردد ، شريعت گفته مىشود .

--> ( 1 ) . سورهء آل عمران ، آيهء 19 . ( 2 ) . سورهء شورى ، آيهء 13 . ( 3 ) . سورهء مائده ، آيهء 48 .